Wat is X-press?

X-press is een lichaamsgericht groepsprogramma voor angstige jongeren met teruggetrokken gedrag tussen 12 en 15 jaar. Het doel  is hen te stimuleren om krachtiger te worden en zich meer te uiten. Zo worden zij weer begeleidbaar op school en thuis.

Dit programma heb ik binnen de Stichting Leerlingzorg Apeldoorn en Regio in de periode 2006-2014 samen met Aaldert van der Horst, toenmalig directeur en Ineke van der Hoek, orthopedagoog ontwikkeld , vanwege het ontbreken van passend aanbod voor deze doelgroep. In SOVA- en weerbaarheidstrainingen (zelfs ook in groepsprogramma's als Rots & Water) laten deze jongeren zich namelijk vaak nog te weinig zien en begeleiden.

X-press wordt ingezet in de onderbouw van het voortgezet onderwijs en is ook geschikt voor groep 8-ers ter voorbereiding op het voortgezet onderwijs.

X-press blijkt in de huidige vorm niet geschikt te zijn voor jongeren met ASS- of ernstige psychiatrische problematiek.


X-press is geen training, maar wel een egoversterkende 'ontdekkingsreis' door de binnen- en buitenwereld van de jongere. Het lichaam is hierbij het 'voertuig'.

Het programma bestaat uit psycho-educatie, bewegingsoefeningen (op muziek), drama en ontspanningsoefeningen. 

 

We hebben gekozen voor de non-verbale ingang, omdat deze leerlingen zich verbaal moeilijk uiten. 

Uit recent wetenschappelijk onderzoek (Prof. Erik Scherder) blijkt, dat leren door bewegen een zeer effectieve manier van (sociaal) leren is.

Volgens Scherder heeft: "lichamelijke beweging een magnifieke invloed op het functioneren van de frontale hersenkwab, het zenuwcentrum wat betreft empathie, zelfreflectie, sociale samenwerking, impulscontrole en alle andere benodigde vaardigheden om ons leven in goede banen te leiden. Deze zogenoemde 'managerslob' heeft volgens Scherder structurele verrijking nodig. Dat kan door beweging, al dragen ook creatief of muzikaal bezig zijn in positieve zin bij." (gezien dd 10-3-2017 op www.focusconferences.nl/blog/214/12/erik-scherder).

 

Wat zijn de subdoelen van X-press?

X-press beoogt dat te doen, wat nodig is voor jongeren met angst (zie: van Lieshout: Pedagogische adviezen voor speciale kinderen).

 

In een veilige sfeer worden gevoelens bespreekbaar gemaakt en leren de jongeren:

* hun lichamelijke reacties op hun gevoelens te herkennen

* zich meer bewust te zijn van hun lichaam en lichaamshouding

* de negatieve gevolgen van terugtrekking in te zien

* zich effectiever te uiten

* in het middelpunt van de belangstelling te staan

* weerbaarder te worden, hun grenzen duidelijker aan te geven

* hun eigen oordeel belangrijker te vinden dan dat van anderen en daarop af te gaan

* hun eigen keuzes te maken in de groep

* risico's te nemen en te relativeren

* positieve zelfspraak te gebruiken

* alternatieven te vinden voor hun vermijdingsgedrag

en worden zij gestimuleerd om zich in kleine stapjes bloot te stellen aan dat wat beangstigend voor ze is.

 

Hoe is de X-press-benadering?

We werken vanuit een oplossingsgerichte houding: niet oordelend, aansluitend op wat voor deze jongere belangrijk is om te ontwikkelen en gericht op wat al wel goed gaat -om dit vervolgens uit te kunnen bouwen. We maken gebruik van schaalvragen om de ontwikkeling van de jongeren te evalueren.

Juist voor deze jongeren is de oplossingsgerichte benadering van groot belang. Ze hebben zich immers niet voor niets terug getrokken.

Zij zijn erg gevoelig voor oordelen van anderen en ervaren snel de druk van moeten presteren. Onze benadering moedigt hen aan om kleine stapjes vooruit te zetten. Deze kleine stapjes kunnen voor hen een grote verandering zijn.

 

Evaluatieonderzoek: X-press helpt!

In de periode januari-juni 2017 heeft het evaluatieonderzoek X-press onder de loep' plaats gevonden door Elize Verbeek en Daphne Spierings van de Hogeschool Arnhem Nijmegen. Onderzocht is, wat mogelijke effecten zijn van X-press op angstklachten van jongeren.

De jongeren geven aansluitend aan het doorlopen van het X-pressprogramma aan, dat zij:

- meer zelfvertrouwen hebben

- meer vertrouwen hebben in anderen

- zich meer bewust zijn van hun (non-)verbale communicatie en dit ook bewust inzetten

- zich meer uiten.

Angstklachten - met name op het gebied van sociale angst- verminderen in de beleving van de jongeren voelbaar en zichtbaar.